Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu từ 1/7/2026: doanh nghiệp tư nhân bị ảnh hưởng gì?
Trả lời ngắn
Doanh nghiệp tư nhân không trả lương theo lương cơ sở, nhưng vẫn bị ảnh hưởng: lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng từ 1/7/2026 kéo trần đóng BHXH bắt buộc từ 46,8 lên 50,6 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp có nhân sự lương cao phải cập nhật mức đóng, nếu không sẽ bị truy thu.
Lương cơ sở từ 1/7/2026 là bao nhiêu?
Mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng, tăng 190.000 đồng (khoảng 8%) so với mức 2.340.000 đồng áp dụng từ 1/7/2024. Mức mới được quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/5/2026.
Cùng thời điểm, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội cũng được điều chỉnh tăng 8% theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP.
Bảng 1 — Mức lương cơ sở qua hai mốc gần nhất | ||
Thời điểm áp dụng | Mức lương cơ sở | Văn bản |
|---|---|---|
1/7/2024 – 30/6/2026 | 2.340.000 đ/tháng | Nghị định 73/2024/NĐ-CP |
Từ 1/7/2026 | 2.530.000 đ/tháng | Nghị định 161/2026/NĐ-CP (15/5/2026) |
Doanh nghiệp tư nhân có phải trả lương theo lương cơ sở không?
Không. Lương cơ sở là căn cứ tính lương cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trả lương theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, với ràng buộc duy nhất là không được thấp hơn lương tối thiểu vùng.
⚠ Hiểu nhầm phổ biến
Rất nhiều bài viết đang lưu hành gộp chung hai khái niệm này. Hệ quả thực tế: có doanh nghiệp tưởng phải tăng lương toàn bộ nhân viên từ 1/7/2026, và ngược lại có doanh nghiệp tưởng mình hoàn toàn không liên quan — nhóm thứ hai mới là nhóm gặp rủi ro.
Bảng 2 — Phân biệt hai khái niệm hay bị nhầm | ||
Tiêu chí | Lương cơ sở / Mức tham chiếu | Lương tối thiểu vùng |
|---|---|---|
Áp dụng cho | Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang | Người lao động khu vực doanh nghiệp |
Vai trò với doanh nghiệp | Gián tiếp — xác định TRẦN đóng BHXH | Trực tiếp — xác định SÀN lương và sàn đóng BHXH |
Mức hiện hành | 2.530.000 đ/tháng (từ 1/7/2026) | 5.310.000 / 4.730.000 / 4.140.000 / 3.700.000 đ/tháng theo vùng I–IV (Nghị định 293/2025/NĐ-CP, từ 1/1/2026) |
Vậy lương cơ sở tăng ảnh hưởng tới doanh nghiệp qua đường nào?
Qua mức tham chiếu. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15) không còn dùng cụm "lương cơ sở" để tính đóng — hưởng, mà dùng khái niệm "mức tham chiếu". Tuy nhiên Luật quy định rõ: khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.
Vì tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu, nên lương cơ sở tăng thì trần đóng BHXH tăng theo — và chi phí bảo hiểm của nhóm nhân sự lương cao tăng theo.
[SƠ ĐỒ: Lương cơ sở → Mức tham chiếu → Trần đóng BHXH (×20) → Chi phí doanh nghiệp]
Thay bằng <img src="…luong-co-so-tran-bhxh.webp" width="760" height="360" loading="lazy" decoding="async" alt="Sơ đồ chuỗi tác động từ lương cơ sở đến chi phí BHXH của doanh nghiệp">
Chuỗi tác động: lương cơ sở không trực tiếp quyết định lương doanh nghiệp trả, nhưng quyết định trần đóng BHXH.
Trần đóng BHXH thay đổi thế nào từ 1/7/2026?
Trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc tăng từ 46,8 triệu lên 50,6 triệu đồng/tháng kể từ 1/7/2026. Phần thu nhập vượt trần không phải đóng BHXH, nhưng vẫn chịu thuế thu nhập cá nhân.
Bảng 3 — Sàn và trần đóng BHXH bắt buộc theo hai mốc thời gian trong năm 2026 | |||
Chỉ tiêu | Đến 30/6/2026 | Từ 1/7/2026 | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
Mức tham chiếu | 2.340.000 đ | 2.530.000 đ | +190.000 đ |
Trần đóng BHXH (20× mức tham chiếu) | 46.800.000 đ | 50.600.000 đ | +3.800.000 đ |
Sàn đóng BHXH (khối doanh nghiệp) | Không thấp hơn lương tối thiểu vùng nơi người lao động làm việc | — | |
⚠ Bảo hiểm thất nghiệp không đi theo mốc này
Trần đóng bảo hiểm thất nghiệp bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng, không theo mức tham chiếu như BHXH và BHYT. Cụ thể: 106,2 triệu đồng ở vùng I, 94,6 triệu ở vùng II, 82,8 triệu ở vùng III và 74 triệu ở vùng IV. Mức này không đổi ở mốc 1/7/2026 vì lương tối thiểu vùng giữ nguyên cả năm 2026.
Nghĩa là năm 2026 doanh nghiệp phải làm việc với ba mức trần khác nhau cho ba quỹ. Chi tiết và ví dụ tính đầy đủ trong bài Trần và sàn đóng BHXH 2026.
Doanh nghiệp bạn có bao nhiêu người chạm trần đóng BHXH?
Tanca tự động áp trần theo đúng mốc thời gian hiệu lực cho từng kỳ lương — không phải sửa tay từng nhân sự khi quy định thay đổi.
Xem cách Tanca xử lý mốc 1/7/2026
Ví dụ: chi phí tăng bao nhiêu với nhân sự lương 60 triệu?
Giả sử một nhân sự có tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là 60 triệu đồng/tháng — tức đã vượt trần ở cả hai mốc. Khi đó mức đóng được tính trên trần, không tính trên 60 triệu.
Ví dụ minh hoạ — phần BHXH và BHYT (tỷ lệ: người lao động 9,5% · doanh nghiệp 20,5%)
Căn cứ đóng đến 30/6/2026 (trần cũ)46.800.000 đ
Căn cứ đóng từ 1/7/2026 (trần mới)50.600.000 đ
Phần căn cứ tăng thêm3.800.000 đ
Người lao động đóng thêm (9,5%)+361.000 đ/tháng
Doanh nghiệp đóng thêm (20,5%)+779.000 đ/tháng
Tổng chi phí bảo hiểm tăng thêm / người+1.140.000 đ/tháng
Với một doanh nghiệp có 10 nhân sự thuộc nhóm chạm trần, phần doanh nghiệp phải đóng thêm là khoảng 7,79 triệu đồng/tháng, tương đương 93,5 triệu đồng cho một năm đóng đủ 12 tháng. Đây là khoản chi phí phát sinh không nằm trong ngân sách lương đầu năm của phần lớn doanh nghiệp.
ℹ Lưu ý về ví dụ
Số liệu trên chỉ tính phần BHXH và BHYT để minh hoạ cơ chế trần. Con số thực tế của doanh nghiệp còn phụ thuộc bảo hiểm thất nghiệp, cơ cấu phụ cấp tính vào lương đóng bảo hiểm, và vùng lương tối thiểu áp dụng.
Doanh nghiệp cần làm gì trong tháng này?
Lọc danh sách nhân sự có lương đóng BHXH trên 46,8 triệu Đây chính là nhóm bị ảnh hưởng. Nhóm dưới ngưỡng này không thay đổi gì.
Cập nhật mức đóng cho kỳ lương tháng 7/2026 trở đi Áp trần mới 50,6 triệu. Nếu kỳ lương tháng 7 đã chốt theo trần cũ, cần điều chỉnh bổ sung.
Rà soát lại cấu phần lương tính đóng bảo hiểm Kiểm tra các khoản phụ cấp và khoản bổ sung: khoản nào phải tính vào lương đóng, khoản nào không.
Đối chiếu sàn đóng với lương tối thiểu vùng Đặc biệt với doanh nghiệp có chi nhánh ở nhiều tỉnh, hoặc có thay đổi địa bàn hành chính.
Cập nhật lại dự toán chi phí nhân sự 6 tháng cuối năm Đưa phần chênh lệch vào ngân sách quý III và IV trước khi chốt kế hoạch năm 2027.
⚠ Rủi ro nếu bỏ qua
Theo Điều 40 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, doanh nghiệp đóng thiếu phải nộp đủ số tiền còn thiếu, nộp thêm 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng, bị xử phạt vi phạm hành chính và không được xét tặng danh hiệu thi đua. Mức 0,03%/ngày tương đương khoảng 10,95% một năm.
Riêng hành vi trốn đóng theo Điều 41 còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ranh giới giữa hai hành vi rất quan trọng: đóng thiếu do tính sai trần, nếu được phát hiện và khắc phục chủ động, có bản chất khác hẳn việc không kê khai người lao động.
Câu hỏi thường gặp
Công ty tư nhân có phải tăng lương cho nhân viên từ 1/7/2026 không?
Không bắt buộc. Việc tăng lương cơ sở chỉ áp dụng cho khu vực nhà nước. Doanh nghiệp tư nhân trả lương theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, miễn là không thấp hơn lương tối thiểu vùng. Điều doanh nghiệp phải làm là cập nhật trần đóng BHXH cho nhóm nhân sự lương cao.
Trần đóng BHXH năm 2026 là bao nhiêu?
Năm 2026 có hai mốc. Đến hết 30/6/2026, trần là 46,8 triệu đồng/tháng (20 × 2,34 triệu). Từ 1/7/2026, trần tăng lên 50,6 triệu đồng/tháng (20 × 2,53 triệu). Doanh nghiệp phải áp đúng trần theo từng kỳ lương, không áp một mức cho cả năm.
Mức tham chiếu và lương cơ sở khác nhau thế nào?
Mức tham chiếu là khái niệm mới trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024, dùng để tính mức đóng và mức hưởng một số chế độ. Trong giai đoạn chưa bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu bằng đúng mức lương cơ sở. Khi lương cơ sở bị bãi bỏ, mức tham chiếu sẽ không thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm đó.
Nhân viên lương 80 triệu thì đóng BHXH trên bao nhiêu?
Đóng trên mức trần, không đóng trên 80 triệu. Từ 1/7/2026, căn cứ đóng tối đa là 50,6 triệu đồng/tháng. Phần thu nhập vượt trần không phải đóng BHXH bắt buộc, nhưng vẫn phải tính thuế thu nhập cá nhân và vẫn có thể thuộc diện các khoản bảo hiểm, phúc lợi khác theo chính sách công ty.
Nếu công ty đã trả lương tháng 7 theo trần cũ thì xử lý thế nào?
Cần điều chỉnh bổ sung phần chênh lệch cho kỳ đóng tương ứng và kê khai lại với cơ quan bảo hiểm xã hội. Xử lý sớm trong cùng kỳ thường đơn giản hơn nhiều so với để phát hiện khi đối chiếu cuối năm hoặc khi có thanh tra.
Sàn đóng BHXH có thay đổi từ 1/7/2026 không?
Với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, sàn đóng căn cứ theo lương tối thiểu vùng chứ không theo lương cơ sở, nên mốc 1/7/2026 không làm thay đổi sàn. Sàn chỉ thay đổi khi có nghị định mới về lương tối thiểu vùng.
Nguồn tham khảo
Nghị định 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Nghị định 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng.
Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở áp dụng từ 1/7/2024.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15) — Điều 7 về mức tham chiếu; Điều 31 về tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Nghị định 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội — Điều 7 về tiền lương làm căn cứ đóng và quy định về mức tham chiếu.
Nghị định 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 quy định mức lương tối thiểu vùng, hiệu lực từ 1/1/2026.
Luật Việc làm 2025 — Điều 33 về mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (căn cứ trần theo lương tối thiểu vùng).
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 — Điều 38 và 39 về chậm đóng, trốn đóng; Điều 40 và 41 về biện pháp xử lý.
