Ma trận chín ô xếp từng người vào một trong chín nhóm theo hai trục: hiệu suất hiện tại và tiềm năng phát triển. Đây là công cụ để ban giám đốc quyết định đầu tư vào ai, giữ ai và xử lý ai.
Ma trận là một đợt đánh giá riêng
Ma trận không tự sinh ra từ đợt đánh giá năng lực. Đây là loại đánh giá thứ hai, có mẫu riêng và đợt riêng. Phải dựng mẫu ma trận rồi chạy đợt đánh giá ma trận thì mới có dữ liệu cho chín ô.
Bước 1 — dựng mẫu ma trận
Vào Nhân tài › Cài đặt › tab Ma trận, bấm Tạo mới. Hệ thống ghi rõ: ma trận nhân tài gồm 2 nhóm cố định theo bản mẫu.
| Trường | Ghi chú |
|---|---|
| Tên * | Tên mẫu ma trận |
| Mã năng lực * | Mã không dấu để đối chiếu |
| Chức danh * | Chức danh áp dụng |
| Nhóm cố định | Số kỹ năng | Tỷ trọng mặc định | Đo gì |
|---|---|---|---|
| Hiệu suất hiện tại | 4 | 25 mỗi kỹ năng | Người này làm việc hiện tại tốt đến đâu |
| Tiềm năng phát triển | 5 | 20 mỗi kỹ năng | Người này đi xa được đến đâu |
Hai tên nhóm và số ô kỹ năng là cố định, không thêm bớt được. Tổng tỷ trọng trong mỗi nhóm phải bằng 100% — hệ thống hiển thị dòng Tổng để bạn tự soát. Bấm Tiếp tục để sang bước chọn mức yêu cầu, giống khung năng lực (bài B13-05).
Chín kỹ năng của mẫu ma trận đều lấy từ Thư viện kỹ năng và vẫn phải có năm mức hành vi. Hãy chọn bốn kỹ năng hiệu suất mô tả việc đang làm, và năm kỹ năng tiềm năng mô tả khả năng học và dẫn dắt — đừng lấy trùng.
Bước 2 — chạy đợt đánh giá ma trận
Vào Nhân tài › Đánh giá › Ma trận › tab Đánh giá, bấm Thêm mới. Form giống hệt đợt đánh giá năng lực, chỉ khác một ô: chọn Mẫu ma trận thay vì Khung năng lực. Cách chọn người đánh giá và tỷ trọng cũng như bài B13-06.
Bước 3 — đọc ma trận
Vào tab Ma trận. Trục dọc là Hiệu suất, trục ngang là Tiềm năng. Mỗi ô hiển thị số nhân viên; nút Mở ma trận 9 ô xem chi tiết.
| Tiềm năng thấp | Tiềm năng vừa | Tiềm năng cao | |
|---|---|---|---|
| Hiệu suất cao | Chuyên gia trong vai trò | Nhân sự nòng cốt | Ngôi sao sáng |
| Hiệu suất vừa | Người đóng góp hiệu quả | Nhân sự chủ chốt | Ngôi sao đang lên |
| Hiệu suất thấp | Hiệu suất thấp | Cần cải thiện | Nhân tài tiềm ẩn |
Thang điểm và ngưỡng phân loại
| Mức | Tên |
|---|---|
| 1 | Yếu |
| 2 | Trung bình |
| 3 | Tốt |
| 4 | Rất tốt |
| 5 | Xuất sắc |
| Mức phân loại | Ngưỡng — áp cho cả hai trục |
|---|---|
| Cao | ≥ 4,0 |
| Vừa | 2,5 – 3,9 |
| Thấp | < 2,5 |
Công thức của hệ thống: Hiệu suất = trung bình có trọng số của các kỹ năng trong nhóm Hiệu suất hiện tại. Tiềm năng = trung bình có trọng số của các kỹ năng trong nhóm Tiềm năng phát triển.
Ngưỡng 4,0 cho mức Cao là ngưỡng cao. Ở thang này, 4 nghĩa là Rất tốt — nên phần lớn nhân viên bình thường sẽ rơi vào hàng và cột Vừa. Đó là kết quả đúng, không phải lỗi cấu hình: ma trận chín ô sinh ra để tìm số ít ở hai đầu, không để xếp hạng toàn bộ.
Việc nên làm với từng nhóm
| Nhóm | Việc nên làm |
|---|---|
| Ngôi sao sáng | Giữ bằng mọi giá. Giao việc khó hơn, đưa vào kế hoạch kế nhiệm (bài B13-11) |
| Ngôi sao đang lên | Kèm cặp để nâng hiệu suất. Đây là nhóm sinh lời cao nhất khi đầu tư |
| Nhân tài tiềm ẩn | Tìm nguyên nhân hiệu suất thấp — thường là sai vị trí, không phải kém |
| Nhân sự nòng cốt và Chuyên gia trong vai trò | Giữ ổn định, ghi nhận, đừng ép thăng tiến |
| Nhân sự chủ chốt và Người đóng góp hiệu quả | Nhóm đông nhất. Giữ và đào tạo theo nhu cầu công việc |
| Cần cải thiện | Kế hoạch cải thiện có thời hạn và có người theo |
| Hiệu suất thấp | Mô tả của hệ thống: cân nhắc điều chuyển hoặc chấm dứt quan hệ lao động |
Nhóm Hiệu suất thấp dẫn tới quyết định có hệ quả pháp lý. Kết quả ma trận là thông tin tham khảo, không phải căn cứ để chấm dứt hợp đồng. Mọi quyết định về quan hệ lao động phải theo đúng trình tự pháp luật nơi doanh nghiệp hoạt động, và phải do bộ phận pháp chế hoặc nhân sự của doanh nghiệp quyết định.
Hiệu chỉnh nhân tài
Mục Hiệu chỉnh nhân tài ở cột trái hiển thị ma trận nhân tài 9 ô từ các đánh giá ma trận mới nhất, lọc được theo phòng ban. Đây là màn hình dùng trong buổi họp cân bằng kết quả giữa các phòng ban — nơi các trưởng bộ phận ngồi lại và thống nhất tại sao người này ở ô này.
Buổi hiệu chỉnh là phần quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ nhất. Không có nó, mỗi phòng ban chấm theo thước riêng và ma trận toàn công ty không so được với nhau.
