Không phải doanh nghiệp nào cũng trả lương cứng theo tháng. Nhà máy trả theo sản phẩm, cửa hàng trả theo ca, dịch vụ trả theo giờ. Bài này chỉ cách dựng từng mô hình.
Bốn hình thức có sẵn
| Hình thức | Cách hoạt động | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Chi trả theo tháng | Lương cứng, chia theo ngày công thực tế | Nhân viên văn phòng |
| Chi trả theo giờ | Đơn giá giờ × số giờ làm việc | Bán thời gian, dịch vụ |
| Chi trả theo ngày công | Đơn giá ngày × số ngày công | Lao động thời vụ, công nhật |
| Chi trả một lần | Một khoản cố định, không phụ thuộc công | Thưởng ký hợp đồng, thưởng dự án |
Chọn hình thức ở ô Hình thức trả lương khi tạo mẫu bảng lương (bài B9-04).
Lương theo giờ
- Ở Cài đặt › Bậc lương › Hình thức trả lương, tab Chi trả theo giờ, khai đơn giá giờ.
- Trong mẫu bảng lương, chọn hình thức Chi trả theo giờ.
- Thêm cột lấy số giờ làm việc từ nhóm biến Mục thời gian.
- Thêm cột lương chính = đơn giá giờ × số giờ.
- Xử lý giờ tăng ca riêng bằng các biến ở nhóm Làm thêm giờ, nhân với hệ số của từng loại tăng ca (bài B6-09).
Giờ tăng ca phải tách khỏi giờ thường vì hệ số khác nhau. Gộp chung rồi nhân một đơn giá là cách tính sai và sẽ bị nhân viên phát hiện ngay.
Lương theo ca
Mô hình này phổ biến ở F&B và bán lẻ: mỗi ca một mức tiền, ca đêm và ca cuối tuần cao hơn.
- Khai mỗi loại ca thành một mẫu ca ở phân hệ Chấm công (bài B7-02).
- Ở Bậc lương, khai đơn giá cho từng loại ca.
- Trong mẫu bảng lương, thêm cột lấy số ca theo từng loại từ nhóm biến Ca làm việc.
- Nhân số ca với đơn giá tương ứng, rồi cộng lại.
Lương theo sản phẩm
Hệ thống không có hình thức trả theo sản phẩm dựng sẵn. Cách làm là dựng bằng công thức:
- Ở Bậc lương › Thu nhập khác, khai một khoản Lương sản phẩm.
- Trong mẫu bảng lương, thêm một cột Số lượng sản phẩm — cột này nhập tay hoặc nạp bằng file (bài B9-09).
- Thêm cột Đơn giá sản phẩm.
- Thêm cột Lương sản phẩm = số lượng × đơn giá.
- Nếu có lương tối thiểu bảo đảm, thêm một cột so sánh và lấy giá trị lớn hơn.
Số lượng sản phẩm là dữ liệu không nằm trong Tanca — nó đến từ hệ thống sản xuất hoặc bảng theo dõi của quản đốc. Hãy thống nhất một quy trình nạp số liệu cố định hằng kỳ, và một người chịu trách nhiệm ký xác nhận trước khi nạp.
Kết hợp nhiều hình thức
Doanh nghiệp trả lương cứng + lương sản phẩm hoặc lương ca + phụ cấp dựng bằng cách cộng các cột lại. Nguyên tắc: mỗi thành phần một cột riêng, rồi một cột tổng — đừng gộp vào một công thức dài (bài B9-05).
Danh sách kiểm khi dùng lương biến đổi
- Đơn giá đã cập nhật đúng cho kỳ hiện tại.
- Dữ liệu đầu vào (giờ, ca, sản phẩm) đã được người có thẩm quyền xác nhận.
- Giờ tăng ca tách riêng và nhân đúng hệ số.
- Kết quả không thấp hơn mức lương tối thiểu áp dụng cho lao động đó.
Điểm cuối cùng là ràng buộc pháp lý ở hầu hết các quốc gia. Hãy thêm một cột kiểm tra so với mức tối thiểu, và rà thủ công các dòng cảnh báo trước khi duyệt bảng lương.
